Platform over interieur- & exterieurschrijnwerk
De vijf Regionale Technische Centra (RTC’s) willen het onderwijs en het bedrijfsleven dichter bij elkaar brengen. In West-Vlaanderen trekt Sammy Decoene de kar. Ooit stond hij zelf voor de klas en nog steeds draagt hij onze technische scholen een warm hart toe. “Ja, het onderwijs moet de lat voldoende hoog leggen, maar om jongeren op een kwalitatieve manier op te leiden, is ook een forse injectie vanuit de industrie nodig”, vindt hij.
Het imago van technisch onderwijs verbetert, maar onbekend blijft onbemind. Hoewel de perceptie ten aanzien van vakmanschap en technologie keert, hebben ouders en leerkrachten in het basisonderwijs vaak nog een beperkt beeld van wat achter de schoolmuren gebeurt. “Het is mooi dat STEM is opgenomen in de brede eerste graad, maar van daaruit ook echt de stap zetten naar een KTA, PTI of VTI blijft minder evident. Ik denk dat mensen nochtans positief verrast zouden zijn van hoe het eraan toe gaat”, zegt Decoene.
Technische scholen mogen uitpakken met wat ze te bieden hebben, en dat doen ze de laatste jaren mondjesmaat. Zo is het nieuwe gebouw van het PTI in Kortrijk opgevat als publieke ruimte. VTI Aloysius Menen trekt er met tot de rand gevulde bakfietsen op uit om in lagere scholen workshops te geven, en sinds 2017 reist het RTC met het belevingsevent Technoboost van stad tot stad om techniek te promoten.
Van de jongeren die de weg naar een houtopleiding vinden, stroomt lang niet iedereen door naar de sector. “Bij hoeveel mensen sluit hun studiekeuze in het middelbaar aan bij wat ze vandaag doen? Onderwijs gaat om meer dan louter vaktechnische competenties. De Duitsers hebben daar een mooie term voor: ‘bildung’. Ook persoonlijke en maatschappelijke vorming is van tel. Ik geloof wel dat wie technisch opgeleid is, later voor een technische job kiest. Er zijn zaadjes geplant, we hebben hen getriggerd. Als we de cross-instroom vanuit technische richtingen naar technische sectoren bekijken, zien we mooie cijfers.”
Dat neemt niet weg dat er schaarste is op de arbeidsmarkt. Daarom automatiseren bedrijven hun productievloer, leiden ze zelf operatoren op, nemen ze deel aan economische missies of kiezen ze voor offshoring. “Ze zoeken en vinden oplossingen, maar hogere technische profielen blijven gegeerd, en daar moeten onze technische scholen het verschil maken”, vindt Decoene. “Breed opgeleide jongeren kan je – als de lat voldoende hoog ligt – snel omscholen, maar dan moeten ze tijdens hun opleiding sterker voeling krijgen met de productievloer, want dat mis ik nog in veel ateliers.”
“In Scandinavië, Duitsland en Nederland slagen ze daar beter in. De Bouwacademie in Waddinxveen is een mooi voorbeeld, waar jongeren, volwassenen, starters en zij-instromers allemaal samen een opleiding volgen. Wij blijven alles in hokjes opdelen. De verschillende onderwijsnetten, VDAB, Syntra en de CVO’s hebben allemaal leerkrachten en infrastructuur nodig.
Hun ateliers verschillen vandaag sterk, terwijl iedereen er dezelfde beroepskwalificatie behaalt. Uiteindelijk moet een diploma evenveel waard zijn, ongeacht waar je het behaalt.”
Dat is niet alleen een beleidskwestie, ook bedrijven kunnen een steentje bijdragen. “Producenten kunnen producten kosteloos of tegen een verlaagd tarief aan scholen aanbieden. Merken als Lamello en Festool hebben dat slim gespeeld. Leerlingen spreken over ‘Lamello’s’ in plaats van verbinders en Festool, waarvan we zo ongeveer elke machine in onze uitleendienst hebben staan, is favoriet bij veel startende schrijnwerkers. Zo zijn er al heel wat waardevolle partnerschappen, maar bij de grote houtbewerkingsmachines ligt het moeilijker. Als machineleverancier kan je je de vraag stellen of elke school en elk opleidingscentrum uit de buurt een CNC heeft, want daar zit de toekomst. Of je zou een machinepark kunnen openstellen waar scholen tijdens projectweken aan de slag kunnen.”
Ook schrijnwerkers kunnen een steentje bijdragen. “Ze kunnen dat bijvoorbeeld doen door scholen in de buurt te bezoeken om zo de voeling van leerkrachten en leerlingen met de praktijk te versterken. Stages blijven heel relevant, en ook duaal leren is een waardevol instrument om jongeren de nodige praktijkervaring te laten opdoen. Maar er zijn ook andere interessante vormen van werkplekleren. Zo geloof ik sterk in groepswerk, waarbij leerlingen met een concreet project aan de slag gaan, onder begeleiding van hun leerkracht en een vakman die hen coacht. Ons project WOOD SKILLS is een voorbeeld van dergelijk challengebased learning. Het laat niet alleen leerlingen, maar ook leerkrachten groeien.”
Die leerkrachten hebben het vandaag niet onder de markt. “Breng leerlingen maar eens een vak bij in een sector die razendsnel evolueert. Probeer het maar bij te benen, terwijl je de veiligheid van je leerlingen garandeert, alles op een pedagogisch verantwoorde manier overbrengt en ook nog een vaderfiguur bent. Ze krijgen veel negativiteit over zich heen, dus we mogen hen ook wel eens op een piedestal zetten.”
