Vandaag zetten we geen houtsoort, maar een behandelproces in de kijker. Thermisch behandeld hout zit al een tijd in de lift, maar wordt niet altijd correct toegepast. Dat het ook geschikt zou zijn voor structurele toepassingen, is bijvoorbeeld een hardnekkig misverstand. We zetten de mogelijkheden, maar ook de beperkingen helder op een rij.
Elke houtsoort heeft een specifieke chemische samenstelling en unieke fysische en mechanische eigenschappen. Een thermische behandeling grijpt daar diep op in. Tijdens de behandeling ondergaat het hout een gecontroleerd pyrolyseproces: het wordt in een zuurstofarme omgeving zodanig verhit dat de chemische en fysische eigenschappen wijzigen. Zo neemt het hout na de behandeling bijvoorbeeld minder vocht op en wordt het dimensioneel stabieler. Ook het uitzicht verandert. Afhankelijk van de houtsoort en de intensiteit van het proces krijgt het hout een meer uniforme en donkerdere tint. Zo krijgt het dezelfde warme en egale uitstraling als bepaalde geliefde tropische houtsoorten.

Door het hout thermisch te behandelen, kan het gebruikt worden in een hogere gebruiksklasse. Dat is meteen ook waarom het tegenwoordig steeds vaker wordt toegepast. Houtsoorten die van nature minder duurzaam zijn, denk aan vuren of essen, kunnen zo toch worden ingezet in toepassingen waar ze anders niet geschikt voor zouden zijn, zoals gevelbekleding of terrasplanken.
Daarnaast zorgt de behandeling voor een lagere vochtopname en een betere vormstabiliteit, waardoor het hout minder onderhevig is aan krimp en zwel. Allemaal voordelen waardoor thermisch behandeld hout vooral geschikt is voor buitentoepassingen, al bewijst het ook in het interieur zijn nut. In ruimtes met wisselende luchtvochtigheid, zoals badkamers en wellnessruimtes, is de maatvastheid en stabiliteit van thermisch behandeld hout bijvoorbeeld een grote troef.
Zo goed als alle houtsoorten kunnen thermisch verduurzaamd worden, maar ze zijn niet allemaal even populair. Ayous is bijvoorbeeld een houtsoort die zeer vaak thermisch verduurzaamd wordt, maar thermisch behandeld padoek wordt minder gevraagd.

De voornaamste voordelen zijn dus de verhoogde duurzaamheid en stabiliteit, maar dat betekent niet dat thermisch behandeld hout overal inzetbaar is. De behandeling heeft namelijk ook een nadelige invloed op de mechanische eigenschappen van het hout. Met name de sterkte en taaiheid nemen af. De mate waarin hangt af van verschillende parameters, zoals de houtsoort, de duur van de behandeling, en de temperatuur en druk tijdens het proces.
Algemene rekenregels bestaan (nog) niet, maar uit een studie bleek alvast dat de breeksterkte van een bepaald type thermisch behandeld hout met 45 procent afnam, en de buigsterkte met 41 procent. Daardoor is thermisch behandeld hout minder geschikt voor toepassingen waar structurele prestaties doorslaggevend zijn, zoals dragende balken en kolommen, dakspanten of CLT-vloeren en -wanden.

Thermisch behandeld hout biedt dus duidelijke voordelen, maar vraagt een bewuste toepassing. Wie het inzet omwille van zijn duurzaamheid, stabiliteit en uitstraling, maakt er correct gebruik van. Wie het echter behandelt als een volwaardig alternatief voor structureel hout, loopt tegen de grenzen van het materiaal aan en begeeft zich op gevaarlijk terrein.
Meer weten? Je kan bij Hout Info Bois (www.hout.be) terecht met al je vragen over thermisch behandeld hout.