Platform over interieur- & exterieurschrijnwerk
Met welke materialen ga je aan de slag om meubels te maken? Hoe hou je ze eenvoudig herstelbaar? En wat na de eerste gebruiksfase? Binnen het project FurniPASS neemt WOOD.BE al deze vraagstukken mee om de Belgische meubelsector voor te bereiden op de verplichting voor een digitaal productpaspoort onder de Europese ESPR-verordening. Susanna Campogrande van WOOD.BE licht de uitdaging toe en zet je alvast op weg.
Voor meubelen wordt in de toekomst een digitaal productpaspoort (DPP) voorzien. De informatie daarvoor zit vandaag verspreid doorheen de waardeketen. Het DPP moet die productdata samenbrengen en beschikbaar houden tijdens de volledige levenscyclus van het meubel.
Het digitaal productpaspoort is een van de instrumenten waarmee Europa circulariteit wil ondersteunen. Het maakt deel uit van de ESPR, voluit Ecodesign for Sustainable Products Regulation. Door deze verplichting moeten producten duurzamer, herstelbaarder, herbruikbaarder en beter recycleerbaar worden. Duidelijke communicatie over de volledige levenscyclus van producten is daarbij een krachtige hefboom. Precies daar komt het digitale productpaspoort (DPP) in beeld.
Meubilair is een van de prioritaire productgroepen voor de invoering van het productpaspoort. De Europese regels voor meubelen worden de komende jaren verder uitgewerkt. De Europese Commissie onderzoekt welke concrete eisen voor de sector nodig zijn. Volgens de huidige, indicatieve planning worden die regels in 2028 vastgelegd.
Ook voor interieurbouwers is die evolutie relevant. Welke meubelproducten precies onder de regels zullen vallen en welke informatie het paspoort moet bevatten, wordt nog uitgewerkt. Toch loont het om nu al vooruit te kijken: veel van wat Europa wil bereiken, begint bij het ontwerp en de opbouw van een meubel.
Om de sector op die nieuwe verplichtingen voor te bereiden, startte WOOD.BE in 2024 samen met technologiepartner TripleR.io het project FurniPASS, dit met steun van het federale programma Belgium Builds Back Circular (BBBC).
Naast een prototype van een digitaal productpaspoort ontwikkelde het onderzoeksteam ecodesignrichtlijnen en bracht het de Belgische meubelwaardeketen in kaart.
Die mapping legde een belangrijk pijnpunt bloot. De verschillende schakels kennen elkaar onvoldoende. Fabrikanten werken samen met leveranciers en distributeurs, maar herstellers, hergebruikspelers, inzamelaars en recyclagebedrijven zitten veel minder in hun vertrouwde netwerk. Net die partijen worden belangrijk wanneer een meubel na gebruik niet langer ‘einde verhaal’ mag zijn.
“Het productpaspoort moet helpen om producten zo lang mogelijk in gebruik te houden”, legt Susanna Campogrande van WOOD.BE uit. “Productdata ondersteunen herstel, vereenvoudigen hergebruik of doorverkoop en maken uiteindelijk een betere verwerking van materialen mogelijk. Stuk voor stuk belangrijke processen voor een circulaire meubelsector.”
De principes klinken logisch. Toch is het in de praktijk minder evident, ervaart de onderzoekster. “Meubelfabrikanten botsen onder meer op de kosten van terugnamelogistiek en opknappen, en op een gebrek aan gestandaardiseerde informatie. Een digitaal paspoort lost die hindernissen niet op. Het is bijvoorbeeld moeilijk in te schatten welke spelers kunnen profiteren van rendement op de investering. Maar een DPP kan de informatie leveren die verschillende spelers nodig hebben om beter samen te werken.”
FurniPASS koppelt het digitale verhaal daarom nadrukkelijk aan ecodesign. De levensduur van een meubel en de verwerking daarna verbeteren begint bij het ontwerp. De Europese regelgeving rond ecodesign draait onder meer rond duurzaamheid, herstelbaarheid, hergebruik, demonteerbaarheid, herfabricage, recycleerbaarheid en materiaalgebruik.
Voor de vakman vertaalt dat zich in heel concrete vragen. Kan een beschadigd onderdeel worden vervangen zonder een volledig meubel af te schrijven? Zijn verbindingen opnieuw los te maken? Kunnen materialen aan het einde van de gebruiksfase van elkaar worden gescheiden? En is de nodige informatie over platen, beslag, bekleding, afwerking en andere componenten beschikbaar om dit mogelijk te maken?
WOOD.BE bundelde deze principes in ecodesignrichtlijnen voor de meubelsector. Daarnaast organiseren ze workshops om bedrijven echt aan de slag te laten gaan met de richtlijnen. “We merken dat de deelnemers het op verschillende manieren aanpakken”, vertelt Campogrande. “De ene boekt winst via materiaalkeuzes, de andere door onderdelen eenvoudiger vervangbaar te maken of herstel mee op te nemen in zijn dienstverlening.”
Voor kleinere bedrijven hoeft dat geen volledige omwenteling te betekenen. “Voor hen draait het vooral om het valoriseren van wat ze al doen”, zegt Campogrande. Een meubelmaker die zijn producten door en door kent, onderdelen kan vervangen en jaren later nog een herstelling uitvoert, beschikt al over kennis die binnen een circulair model veel waardevoller wordt. Daar ziet ze ook een commerciële kans. “Het productpaspoort is een uitdaging, maar ook een opportuniteit om beter over een product te communiceren.” Daar kunnen nieuwe diensten en verdienmodellen uit groeien, zoals herstel, terugname, herverkoop of zelfs furniture as a service.
FurniPASS eindigde in juni 2026 met een slotevent waarop onder meer Kewlox, Drisag, Relieve Furniture en Live Light hun ervaringen deelden. De regelgeving mag dan nog in ontwikkeling zijn, de boodschap voor de sector is helder: wie weet waaruit zijn producten bestaan, hoe ze uit elkaar kunnen en hoe ze langer bruikbaar blijven, legt nu al een stevige basis voor wat komt.
